7 Międzynarodowy Kongres Badań nad Wspinaczką (IRCRA) – Praga 2025
W dniach 5–8 sierpnia 2025 r. Praga stała się sercem światowej nauki o wspinaczce. 7. Kongres International Rock Climbing Research Association (IRCRA) zgromadził badaczy, trenerów i praktyków z całego świata, którzy zaprezentowali najnowsze wyniki badań nad fizjologią, psychologią, biomechaniką i społecznym wymiarem wspinania.
Wydarzenie, organizowane przez Uniwersytet Karola w Pradze, miało wyjątkowy charakter – łączyło naukę z praktyką sportową i wskazywało kierunki rozwoju wspinaczki zarówno jako dyscypliny olimpijskiej, jak i narzędzia edukacyjnego czy terapeutycznego.
Nowe horyzonty badań
Trening i fizjologia
Jednym z głównych tematów kongresu były nowe metody rozwijania siły i wytrzymałości. Szczególne emocje wzbudziły prezentacje dotyczące treningu z ograniczonym przepływem krwi (BFR) – techniki pozwalającej osiągać duże przyrosty siły przy niskiej intensywności. Wyniki badań sugerowały, że może to być przełom w procesie regeneracji i profilaktyce urazów.
Ciekawie wypadły także badania nad hipoksją w treningu wspinaczy – dotąd stosowaną głównie w sportach wytrzymałościowych. Okazało się, że warunki niedotlenienia mogą wspierać rozwój siły chwytu, otwierając nowe perspektywy dla wspinaczy sportowych.
Psychologia i edukacja
Wspinaczka to sport ciała i umysłu. Badania przedstawione w Pradze pokazały, jak duże znaczenie miała praca mentalna. Szczególnie głośne było wystąpienie dotyczące redukcji lęku przed prowadzeniem. Zastosowanie technik wizualizacji i kontroli oddechu znacząco zmniejszało strach i poprawiało płynność ruchów.
Inny zespół zaprezentował wyniki badań nad modelami mentalnymi dróg boulderowych. Doświadczeni zawodnicy potrafili szybciej tworzyć wewnętrzne „mapy problemów”, co przekładało się na mniejszą liczbę prób potrzebnych do przejścia.
Biomechanika i zdrowie
Biomechanicy zaprezentowali dane dotyczące analizy chwytów wspinaczkowych. Wyniki wskazywały, że wybór techniki trzymania krawądek czy oblaków wpływał zarówno na efektywność ruchu, jak i ryzyko kontuzji.
Osobne wystąpienia poświęcono profilowi urazów u zawodników wysokiego szczebla. Najczęściej dotyczyły one przeciążeń palców, ale coraz częściej także barków. Rekomendowano większy nacisk na ćwiczenia stabilizacyjne.
Społeczny wymiar wspinania
Kongres przypomniał również, że wspinaczka ma wymiar społeczny i terapeutyczny. Badania z Indii pokazały, że wspinanie wspierało integrację dzieci z ubogich społeczności. W Europie z kolei coraz częściej stosowano wspinaczkę jako formę terapii młodzieży z problemami psychicznymi – rozwijała poczucie sprawczości i odporność psychiczną.
Prelekcja dr Anny Chmielewskiej – The Under-Fueled Beast: Feeding Needs in Climbing
Szczególne zainteresowanie wzbudziło wystąpienie Anny Chmielewskiej z Michael Hubert Performance Nutrition. Jej prelekcja dotyczyła odżywiania wspinaczy, które często bywa niedocenianym, a zarazem kluczowym elementem treningu.
Chmielewska zwróciła uwagę na problem chronicznego niedożywienia energetycznego (RED-S) – stanu, w którym organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości energii w stosunku do obciążeń treningowych. Prowadziło to nie tylko do spadku wydolności, ale też do zaburzeń hormonalnych i osłabienia odporności.
Badania, które przedstawiła, pokazywały, że wielu wspinaczy nadal bazuje na intuicji w planowaniu diety. „Wspinacz to sportowiec wysokiej intensywności – bez paliwa nie ma siły ani regeneracji” – podkreślała autorka.
W swojej prelekcji zaprezentowała też praktyczne rozwiązania: od prostych strategii planowania posiłków po edukację opartą na dowodach naukowych. Jej wystąpienie pokazało, że odżywianie to trzeci filar treningu wspinacza – obok siły fizycznej i odporności psychicznej.
Warsztaty praktyczne
Kongres IRCRA to nie tylko prezentacje, ale również zajęcia praktyczne. W Pradze odbyły się warsztaty dotyczące m.in.: standaryzacji testów diagnostycznych IRCRA, pomiaru siły górnej części ciała, biomechaniki chwytów i profilaktyki urazów, nowoczesnych metod oceny profilu siła–prędkość (F-V Profile).
Znaczenie kongresu
Program IRCRA 2025 udowodnił, że wspinaczka staje się pełnoprawnym obszarem badań naukowych. Wyniki zaprezentowane w Pradze mają szansę szybko trafić do praktyki – do sal treningowych, programów edukacyjnych i projektów społecznych.
Wspinaczka to już nie tylko sport – to laboratorium badań nad ciałem i umysłem. A sierpniowy kongres w Pradze był miejscem, gdzie te dwa światy spotkały się, by wyznaczyć kierunki rozwoju dyscypliny na kolejne lata.
Więcej na stronie: https://imosc.eu
Fot.: IRCRA 2025
Share this content:
